Tanımı :
ASYA TURUNÇGİL PSYLİD YAŞAM DÖNGÜSÜ
Diaphorina citri (Asya Turunçgil Psyllidi):
Erginleri 3-4 mm uzunluğundadır. Baş açık kahverengi ve üçgenimsi şekildedir. Kırmızı gözlere ve kısa
antenlere sahiptir. Kanatların üzerinde alacalı kahverengi lekeler bulunmaktadır. Abdomen yeşilimsi, sarı
veya turuncu renkli olabilir. Erginlerinin beslenirken abdomenlerini yaklaşık 45 derece açıyla yukarı
kaldırmaları karakteristiktir. Beyazımsı renkli mumsu salgıları nedeniyle vücut yüzeyi tozlu bir görünüme
sahiptir. Nimfler kanatsız, yassı, sarı veya turuncumsu kahverenginde ve 0.3-1.6 mm boyundadır.
Abdomenlerinden çıkardıkları beyaz, ince borucuklar görürünümündeki mumsu maddeler bu türe
özgüdür ve tanınmalarını kolaylaştırır. Yumurtalar badem şeklinde, 0.25-1.8 mm uzunluğundadır. Taze
sürgündeki yaprakçık üzerinde orta damara paralel olacak şekilde yüzeye dik olarak tek tek bırakılırlar.
Trioza erytreae (Afrika Turunçgil Psyllidi):
Erginlerinlerin vücutları açık kahverengidir, geniş kanatlıdırlar ve kanatlar belirgin damarlara sahiptir.
Erginlerinin beslenirken abdomenlerini yaklaşık 45 derece açıyla yukarı kaldırmaları karakteristiktir.
Nimflerin alt ve üst kısımları yassı şekilde, sarı, zeytin yeşilinden koyu griye kadar değişen
renklerdedirler. Yaprakların alt yüzeyinde ve taze filizlerin üzerinde hareketsiz koloniler halinde bulunurlar
ve birkaç gün beslenmeleri sonucunda belirgin kase veya çukur şeklinde açık galler oluştururlar.
Yumurtalar sarı veya turuncu renkte ve silindir şeklindedirler. Genç yaprakların uç kısımlarının orta
damarlara yakın kısmı ile taze filizlerin üstlerine bırakılırlar.
Konukçuları
Tüm turunçgil türleri, Murraya paniculata.
Zarar Şekli / Belirtileri
Asıl zararı Turunçgil Yeşillenme Hastalığı [Citrus Greening Bacterium Hunglongbing (HLB)]’nı sağlıklı
bitkilere bulaştırılmasında etkin rol oynar. Bulaşık olduğu bitkilerde yoğun ballımsı madde ve yapraklarda
biçim bozukluğu görülür. Beslendiği yapraklarda kıvrılmalar ve çentikler meydana getirir. Yoğun
bulaşmalarda yeni çıkmış sürgünler ölebilir. Yoğun yumurta bırakma veya nimf beslenmeleri sonucunda
sürgünlerde kurumalar olur.
Sürvey Zamanı
Sürveyler ilkbahar başlangıcından sonbahar sonuna kadar, özellikle Turunçgillerin taze sürgünlerinin
oluştuğu zamanlarda devamlı dikkatli bir şekilde yapılmalıdır. Gün derecesi 210,9 derece – gün Sürvey
için kritik erken uyarı derecesidir.
Örnekleme Yöntemi
Gözle İnceleme: Sürvey yapılan bahçelerde en az 10 ağacın özellikle yeni sürgünlerinin dal ve
yapraklarında gözle inceleme yapılarak yumurta, nimf ve erginler aranır.
Yapışkan Tuzak: Her bahçede monitör amaçlı en az 2 ağacın yerden yaklaşık 1.5 m yükseklikteki tacına
sarı yapışkan tuzaklar bahçe sahipleri tarafından asılır. Bahçe sahipleri ile sürveyanlar tarafından
tuzaklar en az haftada bir kontrol edilerek zararlının ergin bireyleri aranır. Ergin bireyin tespiti halinde
Tarım ve Orman İl ve İlçe Müdürlükleri bilgilendirilir. Tuzaklar kirlendiklerinde yenisi ile değiştirilmesi
gerekmektedir.
Silkme Metodu: Sürvey yapılan bahçelerin dört köşesi ve merkezinden seçilecek birer ağacın özellikle
sürgünleri, beyaz bir bez üzerinde içerisine ince bir sopa yardımıyla çırpılarak zararlının ergin bireyleri
aranır. Çırpma yapılacak bezin üzerine düşen erginlerin kaçmasını önlemek için tedbir alınır.
Sürgün Örnekleme: Sürvey yapılan bahçelerde en az 10 ağacın özellikle taze sürgünleri (10 sürgün/
ağaç) yaklaşık 15 cm uzunluğunda kesilerek laboratuvarda nimf ve erginlerin yanısıra özellikle yumurta
dönemi açısından incelenmelidir.
