Yeşil çelişki yeni bir kavram… Aslında bizim atalarımız buna benzer bir deyimi yüzyıllar önce söylemişler. “Kaş yaparken göz çıkarmak”…
Sözlüğe bakarsanız şu ifadeyi okursunuz…“Green Paradox” çevre politikalarının bazen hedeflenenin tam aksine, çevreye daha çok zarar vermesi veya küresel ısınmayı hızlandırması durumunu belirten ekonomik ve ekolojik bir kavram.
İlk olarak Alman ekonomist Hans-Werner Sinn tarafından ortaya atılan bu kavram, iyi niyetle atılan yeşil adımların piyasa dinamikleri nedeniyle nasıl terse dönebileceğini ifade ediyor.
Mesela dünyanın pek çok yerinde koruma amacıyla ormanlarda yapılan ilaçlamanın daha fazla zarar verdiği ortaya çıktı. Artık pek çok medeni ülkede ormanlara dokunulmuyor.
Hibrit veya elektrikli bir araç alan kişinin, “yakıt masrafı düştü” diyerek eskisine kıyasla çok daha fazla yol yapması. Evine tasarruflu LED ampuller takan birinin, ışıkları kapatma konusunda eski özenini kaybetmesi ve lambaları günlerce açık bırakması.
Ancak asıl mesele sermayenin, kapitalizmin aç gözlülüğü… Şirketler çevreye zarar veren faaliyetlerini sürdürürken, büyük bütçeli reklam kampanyalarıyla kendilerini “doğa dostu” gibi gösterirler. Bir yandan plastik üretimine devam edip, diğer yandan “Her 10 alışverişe bir fidan” kampanya dümeni bu çelişkiye somut bir örnek. Tüketici dünyayı kurtardığını sanarak daha çok tüketir, ancak neticede çevre kirliliği artar.
Rüzgâr Enerji Santralleri (RES) ve Güneş Enerji Santralleri (GES) gibi projelerin tarım ve orman alanları üzerindeki olumsuz etkilerine şimdi bu açıdan bakalım…
TÜRKİYE’DEN ÖRNEKLER
Türkiye’de rüzgâr potansiyelinin en yüksek olduğu yerler genellikle dağ sırtları… Bu alanlar aynı zamanda orman varlığının yoğun olduğu bölgeler.
Çeşme Yarımadası ve Karaburun Türkiye’deki en yoğun RES projelerinden birine ev sahipliği yapıyor. Bölgenin yüz ölçümünün neredeyse yüzde 70’inden fazlası RES lisans alanı ilan edildi. Bu durum zeytin ağaçlarına zarar verirken, keçi yetiştiriciliği yapılan meraları ve ormanlık alanları parçaladı.
