COP31 Antalya’da başlarken, Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO) 2026’nın kayıtlardaki en sıcak dört yıldan biri olacağını açıkladı. WMO raporuna göre, çok güçlü bir El Niño olayı, 2027 yılına kadar daha da fazla sıcaklık ve aşırı hava olaylarına yol açacak. WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, “Kör uçuş yapmayı göze alamayız. COP31’de acilen alınması gereken ve hepimizin karşı karşıya olduğu bu varoluşsal tehdide karşı gerekli fonlamayı sağlayacak kararlara ihtiyacımız var.” dedi.
BM Dünya Meteoroloji Örgütü’nün (WMO) yeni bir raporuna göre, 2026 yılı; olağanüstü küresel sıcaklıklar, buzların erimesi ve deniz seviyesinin yükselmesiyle birlikte uzun süredir devam eden bir dönemi sürdürecek.
Son 4 yıl, en sıcak dört yıl
WMO’nun Antalya’da düzenlenen BM İklim Değişikliği Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) ilk gününde yayınladığı 2026 İklim Durumu Güncellemesi, son 12 yılın tek tek kayıtlara geçen en sıcak yıllar olduğunu ve son dört yılın da en sıcak dört yıl olduğunu gösteriyor. Ocak-Eylül 2026 dönemi için küresel ortalama yüzey sıcaklığı, sanayi öncesi ortalamanın yaklaşık 1,47 °C üzerinde gerçekleşti. Ağustos ayından beri yoğunlaşan ve Aralık ayına kadar kayıtlara geçen en güçlü seviyeye ulaşması beklenen El Niño’nun ısınma etkisi nedeniyle bu rakamın yıl sonuna kadar artması muhtemel.
Dünyanın enerji dengesizliği artıyor ve dünya sistemi hızlanan bir oranda ısı biriktiriyor. Sera gazlarının eşi görülmemiş miktarda ısıyı hapsetmesi ve güneşten gelen enerji ile dışarıya giden enerji arasındaki dengeyi bozması nedeniyle, dengesizlik izleme başladığından beri en yüksek seviyesine ulaştı. Okyanus bu fazla ısının %90’ını emiyor ve 2026, okyanus sıcaklığının rekor seviyeye ulaştığı onuncu ardışık yıl olma yolunda ilerliyor.
Deniz seviyesi rekor seviyede yüksek ve deniz yüzeyi sıcaklıkları 2026 boyunca aylık rekorlara ulaştı. Buzulların uzun vadeli geri çekilmesi devam ediyor; 2025’teki yıllık buz kütlesi kaybı, yılın her saniyesinde beş Olimpik havuzu dolduracak kadar olacak. Tatlı su rezervleri 2014’ten beri azalıyor.
“Dev bir El Niño, iklim değişikliğiyle zaten aşırı ısınmış bir gezegenle çarpışıyor”
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres, “İklim aşırılıklarının yeni bir çağına girdik. Dev bir El Niño, insan kaynaklı iklim değişikliğiyle zaten aşırı ısınmış bir gezegenle çarpışıyor. İklim rekorları kırılmaya devam ediyor. İnsan maliyetleri artmaya devam ediyor. Ve en az sorumlu olanlar ilk ve en kötü şekilde acı çekiyor. Liderler, emisyonları daha hızlı azaltarak, fosil yakıtlardan adil bir geçişi hızlandırarak ve savunmasız ülkelerin ihtiyaç duyduğu finansmanı ve korumayı sağlayarak ciddiyetle hareket etmelidir.” dedi.
WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, “El Niño ve aslında 2026’daki küresel iklimin durumu, ‘olağanüstü’ ifadesine yeni bir anlam kazandırıyor. El Niño gezegene yeni ısı eklemiyor. Okyanustan ısı salıyor ve okyanus şimdiye kadar ölçülen en sıcak seviyede. Salınacak daha fazla ısı mevcut. Hava koşullarını aşırı derecede hızlandırıyoruz ve El Niño risk çarpanı olacak. Sıcak dalgaları, tropikal siklonlar ve sağanak yağışlar, tarihsel referans noktalarımızın bizi hazırladığından daha hızlı bir şekilde yoğunlaşıyor. Bu yıl yüz milyonlarca insan dayanılmaz aşırı sıcağa maruz kaldı; Nepal’deki felaket niteliğindeki buz ve kaya çökmeleri ve ani seller ise kırılgan, ısınan yüksek dağlık arazilerdeki toplulukların karşı karşıya kaldığı karmaşık riskleri vurguladı.” değerlendirmesini yaptı.
Öne Çıkanlar
Küresel sıcaklık: Ocak-Eylül 2026 dönemi için ortalama küresel ortalama yüzeye yakın sıcaklık anomalisi (1850-1900 ortalamasının 1,47 °C ± 0,13 °C üzerinde), 2025 (1,43 °C) ve 2023 (1,46 °C) yıllarının tüm yıl ortalamalarıyla karşılaştırılabilir düzeydedir ve 2024 rekorundan (1,55 °C) daha düşüktür. Bu, uluslararası kabul görmüş dokuz veri setine dayanmaktadır. Son dört yıl, 2023-2026, kayıtlardaki en sıcak dört yıldır.
Yılın başındaki La Niña koşulları geçici bir soğutma etkisi yaratmış, bu etki El Niño’nun gelişmesiyle tersine dönmüştür. Küresel aylık ortalama deniz yüzeyi sıcaklıkları Haziran, Temmuz ve Ağustos ayları için kayıtlardaki en yüksek veya ikinci en yüksek seviyede olmuştur ve aylık küresel sıcaklıklar Mayıs-Eylül ayları için yılın en yüksek üç sıcaklığı arasında yer almıştır.
El Niño’nun 2027 yılının başlarına kadar devam etmesi bekleniyor. El Niño, tipik olarak yıllık küresel ortalama sıcaklıkları yaklaşık 0,1 °C-0,2 °C artırır ve 2026 yılı için nihai anomalinin Ocak-Eylül ortalamasından daha yüksek olması muhtemeldir. El Niño, genellikle ortaya çıktıktan sonraki yılda küresel ortalama sıcaklıklar üzerinde en büyük etkiye sahiptir.
Sera gazı seviyeleri 2025 yılında yeni bir rekora ulaştı. Atmosferdeki karbondioksit konsantrasyonu, 1750’deki yaklaşık 278 ppm’den 2025’te yaklaşık 426,8 ppm’ye %53 oranında arttı. Küresel ortalama metan konsantrasyonları, 1750’deki 729 ppb’den 2025’te 1948 ppb’ye %167 oranında arttı. Azot oksit konsantrasyonları ise 1750’deki 270 ppb’den 2025’te 339,1 ppb’ye %26 oranında arttı.
Referans izleme istasyonlarından (örneğin Hawaii’deki Mauna Loa ve Avustralya’daki Kennaook/Cape Grim) alınan ölçümler, 2026 yılında da artışın devam edeceğini gösteriyor. El Niño olayları genellikle sera gazı konsantrasyonlarında ani bir artışa yol açar.
Dünya’nın enerji dengesizliği: Okyanus ısı ölçümleri ve uydu gözlemleri, Dünya sisteminin ısı biriktirme hızında bir ivme olduğunu gösteriyor. 2025 yılında, 1960’ta izlemeye başlanmasından bu yana gözlemlenen en yüksek değere ulaştı. Ocak-Temmuz 2026 için ön veriler, bir başka rekor yüksekliğe işaret ediyor.
Ön verilere (Temmuz ayına kadar) göre, okyanusun üst 2000 metresindeki ısı içeriği 2025 yılında gözlemlenen kayıtlardaki en yüksek seviyeye ulaştı ve 2026 yılında da yükselmeye devam etti. Okyanus ısınma oranları, özellikle son yirmi yılda güçlü bir artışla hızlanarak deniz ekosistemlerini, biyoçeşitliliği ve okyanusun karbon yutağı rolünü etkiledi. Okyanus ısısı, tropikal ve subtropikal fırtınaları şiddetlendiriyor, kutup bölgelerinde deniz buzunun kaybını hızlandırıyor ve eriyen kara buzlarıyla birlikte deniz seviyesinin yükselmesine neden oluyor. Bu ısınmanın yüzlerce ila binlerce yıl daha devam etmesi bekleniyor.
Deniz seviyesi rekor düzeyde
Küresel ortalama deniz seviyesi 2026’da rekor seviyeye ulaştı. Buzulların ve buz tabakalarının erimesinin artması ve ısınan suların termal genleşmesinin artması sonucu, deniz seviyesindeki yükseliş uydu kayıtlarının başlangıcından bu yana hızlandı. Haziran, Temmuz ve Ağustos 2026 ayları, 1993’te başlayan uydu altimetri çağının başlangıcından bu yana en yüksek değerlerini gördü. Bu keskin artış, batı tropikal Pasifik’te karadan okyanusa doğru yağış kayması da dahil olmak üzere, gelişmekte olan El Niño ile ilişkili değişiklikleri yansıtıyor olabilir.
Deniz buzu: 2026 yılında Antarktika deniz buzu, (1979’dan beri uydu gözlemleri yapılan dönemde) kayıtlardaki en düşük üçüncü yıllık maksimum seviyesine ulaşırken, Arktik’teki maksimum seviye en düşük veya ikinci en düşük seviyedeydi. Deniz buzu, küresel iklim sistemi ve kutup ekosistemlerinde önemli bir rol oynamaktadır.
Buzullar 2025 yılında 400 gigatondan fazla buz kaybetti; bu da yaklaşık 1 mm’lik deniz seviyesi yükselmesine eşdeğerdir. Bu yıllık kütle kaybı, yılın her saniyesinde beş Olimpik havuzu dolduracak kadar buz demektir. 2025, dünyanın 19 buzul bölgesinin tamamının buz kaybı yaşadığı üst üste dördüncü yıl oldu. Buzulların erimesi, yerel ve aşağı havza jeolojik tehlikeleri, ekoloji, bölgesel su kaynakları ve su kalitesi ile küresel enerji ve deniz seviyesi bütçeleri açısından önemli sonuçlar doğurmaktadır.
Tatlı Su: Karada depolanan su (yeraltı suyu, toprak, nehirler, rezervuarlar, buzullar ve kar) 2014’ten beri küresel olarak azalmıştır. 2025 yılında, değerlendirilen küresel alanın %42’sinde karasal su depolaması normalin altında olacakken, uzun vadeli ortalama %25’tir.
Aşırı olaylar yaşamları ve geçim kaynaklarını etkiledi, gıda güvenliğini zayıflattı, yoksulluğu derinleştirdi ve birçok bölgede yerinden edilmeye yol açtı. Avrupa’daki sıcak hava dalgaları, kuraklık ve orman yangınları, ön tahminlere göre 30.000’den fazla fazla ölüme neden oldu, en az sekiz ülkede ulusal sıcaklık rekorları kırıldı ve tarım, enerji ve ulaşım üzerinde büyük etkiler yarattı.
Nisan 2026’daki aşırı sıcak hava dalgasında Hindistan’da tahminen 146,5 milyon insan aşırı sıcağa maruz kaldı. Ağustos sonlarında Himalayalar’daki buzulların çökmesi ve aşağı havzada meydana gelen felaket niteliğindeki ani sel, 1300’den fazla insanın ölümüne yol açtı ve Nepal ekonomisini büyük ölçüde etkiledi.
Tropikal siklonlar birçok ülkede yıkıma ve can kaybına neden oldu
Mevcut El Niño’nun sağlık açısından risk çarpanı görevi görmesi bekleniyor. Artan sıcaklık, kuraklık ve yoğun yağışlar, sıcağa bağlı hastalıklara ve ölümlere, orman yangını dumanına ve kötü hava kalitesine, yetersiz beslenmeye ve gıda güvensizliğine, yaralanmalara ve kolera, sıtma ve dang humması gibi su ve vektör kaynaklı hastalıkların riskinde değişikliklere katkıda bulunabilir. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), beklenen sağlık etkilerini ilk kez bir sağlık acil durumu olarak sınıflandırdı.
El Niño, özellikle gıda güvensizliğinin yüksek olduğu ve yağmurla beslenen tarıma büyük ölçüde bağımlı bölgelerde, önemli mevsimlerde ve üretim sistemlerinde tarımsal riskleri şimdiden artırıyor.
“Kaybedecek zamanımız yok”
2026 İklim Durumu Güncellemesi’nin yayınlanması dolayısıyla COP31’de düzenlenen basın toplantısında konuşan WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, “Birlikte hayat kurtarabiliriz. Kaybedecek zamanımız yok” dedi.
Raporun COP31’deki tartışmaların merkezine bilimsel kanıtlar getirdiğinin altını çizen Saulo, şöyle devam etti:
“Bilimsel temeller son derece sağlamdır. Yine bir dizi rekorun kırıldığını bildiriyoruz. Ve mevcut sera gazı seviyeleri, sonunun görünmediğini ortaya koyuyor.
Son 12 yıl, kayıtlara geçen en sıcak yıllar oldu. Son dört yıl (2026 dahil) ise en sıcak dört yıl olarak öne çıkıyor.
Ocak-Eylül 2026 döneminde küresel ortalama sıcaklık, sanayi öncesi ortalamanın yaklaşık 1,47 °C üzerinde seyretti. Güçlü El Niño etkisini hesaba kattığımızda, 2026 yılının tamamı için sıcaklıkların daha da artması muhtemeldir.
“Olağanüstü El Nino”
El Niño’nun küresel sıcaklıklar üzerindeki en büyük etkisinin, oluşumundan sonraki yılda meydana geleceğini de biliyoruz. Bu nedenle 2024, kayıtlara geçen en sıcak yıl oldu ve bu yüzden 2027’de de rekor kıracak bir yıla hazırlanmalıyız.
Gerçekten de, bu 2026/2027 El Niño’su olağanüstü. İzlediğimiz diğer El Niño’lardan tamamen farklı.
WMO, El Niño’nun merkez üssü olan Tropikal Pasifik’te deniz yüzeyi sıcaklığının ortalamanın 0,5°C üzerinde olması durumunda El Niño ilan eder. Kasım 2026 ile Ocak 2027 arasında bu seviyenin neredeyse dört katına çıkabileceğini tahmin ediyoruz.
Şimdi size bazı ek bilgiler ve rakamlar vereyim:
Okyanuslardaki sıcaklık, art arda onuncu yıldır rekor seviyede seyrediyor.
Deniz yüzeyi sıcaklıkları 2026 yılı boyunca aylık rekor seviyelere ulaştı.
Deniz seviyesi de rekor seviyeye ulaşarak alçak kıyı bölgelerinde yaşayan 900 milyon insan için riskleri artırdı.
Hava durumumuzu aşırı derecede iyileştiriyoruz.
Ve bunun etkilerini her gün haber başlıklarında, ekonomimizde ve sağlığımızda görüyoruz.
Aşırı sıcak dalgaları, tropikal siklonlar ve şiddetli yağmurlar, tarihsel verilerin bizi hazırladığından daha hızlı bir şekilde şiddetleniyor.
İnsan ve ekonomik maliyet kabul edilemeyecek kadar yüksek.
“Daha fazla can kaybı göreceğiz”
2026 yılında milyonlarca insan dayanılmaz sıcaklara maruz kaldı ve bu durum yalnızca Avrupa’da on binlerce fazla ölüme yol açtı. Hindistan, Pakistan ve Asya ile Kuzey Amerika’nın büyük bölümleri tehlikeli sıcak hava dalgalarından etkilendi. Ve güney yarımkürede yaz mevsimine doğru ilerlerken, daha fazlasını göreceğiz.
Çin ve Nepal’deki felaketler, yüksek dağlardaki doğal afetlerin aşağı havzadaki topluluklar için oluşturduğu tehlikeleri gösterdi.
COP31 toplanırken, Güney Amerika ve Afrika’nın bazı bölgelerinde yıkıcı seller, Asya ve Pasifik ile Orta Amerika ülkelerinde ise kuraklık yaşanıyor.
Bugün burada bulunmamın bir diğer nedeni de umut mesajı vermek.
Çünkü hep birlikte gösterdiğimiz ortak çabalar sonuç veriyor.
Çoklu tehlike erken uyarı sistemlerine sahip olduğunu bildiren ülke sayısı 2015’te 56 iken 2025’te 136’ya yükseldi; bu da birlikte hareket ettiğimizde ilerlemenin mümkün olduğunu hatırlatıyor.
COP’ta, Herkes İçin Erken Uyarılar hedefine ulaşma yolunda kaydedilen ilerlemeyi değerlendireceğiz. Herkes için hayat kurtaran erken uyarılar sağlamak sadece bir BM girişimi değil, dünyanın varoluşsal tehdidine verilen bir yanıttır. Soru şu: BM sistemi olarak ne yapacağız, değil mi? Soru şu: İnsanlık olarak hep birlikte ne yapacağız?
“Kör uçuşu göze alamayız”
Ancak erken uyarılar, ancak onları destekleyen gözlemler ve veriler kadar iyidir. Bugün gördüğümüz ilerleme, bu El Niño’yu bu kadar önceden tahmin etmemize yardımcı olan küresel gözlem sistemine yapılan on yıllarca süren yatırıma dayanmaktadır.
COP31’e mesajımız, dünyanın her yerinden sürdürülen gözlemlerin her zamankinden daha önemli olduğudur.
Kör uçuş yapmayı göze alamayız.
COP31’de acilen alınması gereken ve hepimizin karşı karşıya olduğu bu varoluşsal tehdide karşı gerekli fonlamayı sağlayacak kararlara ihtiyacımız var.”
Fotoğraf:WMO 2027 Takvim Yarışması – Gaël Handschin
