Bilim insanları, Dünya’nın iklim geçmişine ışık tutan çığır açıcı bir keşfe imza atarak Tibet’in Guliya Buzulu’nda 128 bin yıldan eski donmuş kayıtlar buldu. Bölgedeki buzul arşivini 100 bin yıl öteye taşıyan bu bulgu, iklim krizine ve dağ buzullarının direncine dair radyoaktif izotoplar vasıtasıyla eşsiz, tekrarlanabilir ve somut veriler sunuyor.
İklim krizinin ve küresel ısınmanın Dünya’nın ekosistemleri üzerindeki baskısı her geçen gün artarken, geçmişin iklim dinamiklerini anlamak geleceği şekillendirmek adına hayati bir önem taşıyor.
Küresel sıcaklıkların sanayi öncesi döneme göre rekor seviyelere ulaştığı ve dağ buzullarının on binlerce yıldır görülmeyen bir hızla eridiği günümüzde, bilim dünyası geçmişin sırlarını aydınlatmak için buzulların derinliklerine odaklanıyor.
Tibet’in kuzeybatısındaki bir buzulun derinliklerinde gerçekleştirilen son araştırmalar, 128 bin yıldan daha eski bir döneme ait olağanüstü bir donmuş kaydın kanıtlarını gün ışığına çıkardı. Bu olağanüstü keşif, dağların yüksek kesimlerindeki buzun son buzul çağından beri varlığını sürdürdüğünü ve Dünya’nın eski iklimine dair eşsiz bir pencere açabileceğini açıkça gösteriyor.
Bu bulgular, bölgedeki bilinen buzul kayıtlarını 100 bin yıldan fazla uzatarak, bu bölgeden şimdiye kadar çıkarılan en eski buz çekirdekleri olma özelliğini taşıyor. Ayrıca, dağ buzullarının Dünya iklimindeki büyük değişikliklere nasıl dayandığına dair çok önemli ve nadir kanıtlar sunuyorlar.
Buzun tarihine dair çarpıcı veriler ortaya çıkıyor
Araştırmacılar, 1992 ve 2015 yıllarında Guliya Platosu’ndan alınan buz örneklerini inceleyerek bu sonuçlara ulaştılar. Aralarında 23 yıl fark olmasına rağmen, örnekler bilim insanlarının geçmiş çevresel koşulları yeniden oluşturmak için kullandığı oksijen izotoplarında çarpıcı derecede benzer desenler ortaya koydu. Bu yakın eşleşme, buzun iklim tarihine dair güvenilir ve tekrarlanabilir bir kayıt koruduğunu gösteriyor.
Araştırmaya ilişkin konuşan çalışmanın baş yazarı, Ohio Eyalet Üniversitesi’ndeki Byrd Kutup Araştırma Merkezi’nde Yer Bilimleri Profesörü ve Kıdemli Araştırma Bilimcisi Lonnie Thompson, “Belirli bir buz örtüsü içindeki kayıtların tekrarlanabilirliği son derece önemlidir. Çeyrek yüzyıl sonra aynı kaydı elde ederseniz, bu size buzun zaman içindeki davranışı hakkında çok şey anlatabilir” dedi.
