Tüketiciler soya sütü, yulaf sütü ve badem sütü gibi alternatifleri terk edip bilindik süt ürünlerine geri dönüyor. Etiketleri dikkatli okuyan kişi sayısı arttıkça alternatif sütlerin içeriklerindeki kıvam artırıcı zamk, yağ, şeker ve tatlandırıcılar daha fazla dikkat çeker oldu.
Kahveniz için patlamış mısır aromalı yulaf sütü mü istersiniz? Tarçına ne dersiniz? İkisi de mi olmasın? Piyasa araştırma şirketi Circana’ya göre geçtiğimiz yıl Amerika’da bitki bazlı süt alternatiflerinin satış hacmi yüzde 5 düştü. En çok satan ürün olan badem sütünün satışları yüzde 7.9 azaldı. İngiltere’de haziran ayına kadar olan bir yıllık dönemde satış hacmi yüzde 2.5 gerilerken Fransa, İtalya, Hollanda ve İspanya’da büyüme hızı yavaşladı. Süt ürünü satışları ise uzun süreli düşüş sonrası yeniden artış eğiliminde. Süt ürünlerini hem bütçe hem sağlık için faydalı gören tüketiciler eskiye döndü.
Yağ, şeker, tatlandırıcı
Alternatif sütlerin 2010’larda popülerleşmesinin bir sebebi de iklime daha az zarar verdikleri kanaatiydi. İsveçli üretici Oatly, İngiltere’de yulaf sütünün iklime etkisinin inek sütünün sadece üçte biri kadar olduğunu iddia ediyor. Ancak 2023’te süt fiyatları düşünce pandemi sonrası geçim sıkıntısı çeken birçok tüketici süt ürünlerine yöneldi.
Ultra işlenmiş gıdalara temkinli yaklaşan ve ambalajları dikkatle okuyan kişi sayısı arttıkça alternatif sütlerin içeriklerindeki kıvam artırıcı zamk, yağ, şeker ve tatlandırıcılar daha fazla dikkat çeker oldu. Tam yağlı sütlerdeki doymuş yağ oranı yüksek olsa da alternatiflerin şeker oranı çoğu zaman daha yüksek. Üstelik inek sütü yulaf sütüne kıyasla üç ila dört kat fazla protein içeriyor. Avrupa’nın en büyük süt ürünleri kooperatifi olan Arla’da lor ve skyr (yoğurda benzeyen yumuşak İzlanda peyniri) gibi bol proteinli ürünlerden elde edilen gelir 2024’ten bu yana yılda yaklaşık yüzde 25 artıyor.
“Zamk içermez”
Alternatif süt üreticileri de sağlığa artık daha fazla odaklanıyor. Danone’nin bitki bazlı süt markası Alpro’nun İngiltere pazarlama müdürü Zoe Gardner büyüme stratejilerinin süt ürünlerini kalsiyum, protein, iyot ve vitaminlerle zenginleştirmeye dayalı olduğunu söylüyor. Fransız firmanın Kuzey Amerika’daki yeni “Silk Protein” soya sütü ve yoğurtları “normal inek sütüne kıyasla yüzde 50 daha az şeker” içeriyor. Daha küçük tedarikçiler arasında yer alan MALK da karton ambalajlarında “zamk içermez” ibaresi kullanıyor.
