Motorin fiyatlarında çok önemli görülen 100 lira eşiği aşıldı. Fiyatın örneğin 99 liradan 101 liraya çıkması da psikolojik yönden tabii ki önemli ama bu kez 100 liranın üstüne öyle 99 liralardan çıkılmadı, daha şunun şurasında ağustos sonunda 77 lira düzeyinde bulunuluyordu.
77 liradan 100 liraya… İki haftada yüzde 30’a yaklaşan bir artış…
Benzinde ise durum görece daha iyi. Ağustos sonunda 74 lira olan fiyat şimdi 80 lira dolayında ve artış yüzde 8 düzeyinde.
Enflasyona etki
Akaryakıt fiyatlarındaki artışın enflasyona olan doğrudan etkisini hesaplamak kolay sayılır. Ama bu etkiyi hesaplarken akaryakıtın biraz önce aktardığım ay sonları itibarıyla (mevcut fiyatlar eylül sonunda da aynı kalırsa) olan fiyatının değil, ay ortalamasındaki fiyatının esas alındığını bir kez daha belirteyim.
Bugünkü fiyatlar ay sonuna kadar hiç değişmezse eylülde motorin yüzde 30, benzin yüzde 8 zam görmüş olacak ama TÜFE hesabında bu oranlar dikkate alınmayacak.
Mevcut fiyat düzeyine göre hesaplanan aylık ortalama fiyat benzinde ağustosa göre yüzde 11,5, motorinde yaklaşık yüzde 18 artışa işaret ediyor. Bu oranlar TÜFE’de 0,40 puan kadar bir artışa yol açacak. Ama bir kez daha vurgulamak istiyorum; bugünkü fiyatlar ay sonuna kadar sabit kalmak kaydıyla…
Vatandaşın baktığı başka
Aylık enflasyon hesaplamasında elbette aylık ortalama fiyat dikkate alınıyor, öyle de yapılması gerekir ama vatandaş böylesine teknik hesaplamalara hiç mi hiç girmiyor, girmesi de beklenmez zaten.
Vatandaş açısından önemli şu:
“Benzin ve motorin geçen ay sonunda kaç liraydı, şimdi kaç lira? Bir depo kaç liraya doluyordu, şimdi kaç liraya doluyor?”
Hani hep dolaylı etki diyoruz ya, işte o dolaylı etki belli tarihlerin kıyaslamasıyla bulunan artışla gündeme geliyor.
