Ülkeler ormanlarını büyütmeye çalışırken bilim insanları yeni bir riski ortaya çıkardı. Nature Plants’de yayınlanan yeni bir araştırmaya göre, ormanlar hızlı büyüyor ancak daha zayıf, daha basit ve korunmasızlar.
Dünya genelinde 31 binden fazla ağaç türünü kapsayan mega bir analize göre, “ormanlar giderek daha tek düze hale geliyor, hızlı büyüyen sprinter ağaçların hakimiyetine giriyor, yavaş büyüyen uzun ömürlü türler yok oluyor. Oysa yavaş büyüyen türlerin odun yoğunluğu daha yüksek, kök sistemleri daha derin ve ekolojik performansı yüksek, orman ekosistemlerinin omurgasını oluşturuyor.
Hızlı büyüyen ağaçlar güçlü ve köklü ağaçları evinden ediyor
Hızlı büyüyen ağaçlar tarafından domine edilen ormanların direnci kırılıyor, gezegeni koruma yeteneği bozuluyor. Ormanlar sadece karbon depolamıyor, hayvanları besliyor, yer altındaki miselyum evrenini ayakta tutup, su döngüsü ve böcek popülasyonunu dengeliyor.
Orman krizi değil, kalite kaybı krizi
Araştırmacılara göre, “özellikle biyoçeşitliliğin yüksek olduğu ve ekosistemlerin birbirine sıkıca bağlı olduğu alanlarda benzersiz türler var. Orman varlığında uzmanlaşmış kalın yapraklı yavaş büyüyen ağaç türleri kayboldukça ormanların mukavemeti zayıflıyor. Ekosistem dayanıklılığı yalnızca biyokütle miktarına değil, tür çeşitliliğine, fonksiyonel farklılığa ve yapısal benzersizliğe bağlı.
Daha çok ağaç daha iyi orman anlamına gelmiyor
Orman yönetimleri kısa sürede ağaçlandırma başarısı elde etmek için okaliptüs, kavak ve çam türü hızlı büyüyen küçük yapraklı ağaç türlerine öncelik veriyor. Orman mühendisi Christian Svenning’e göre, “bu türler büyüseler de kuraklığa, fırtınalara, zararlılara ve iklimsel şoklara karşı daha savunmasızlar.” Görünüşte orman olan alanlar, ekolojik işlev bakımından düşük kapasiteli plantasyon sistemlerinden başka bir şey değil.
Başka coğrafyaların ağaçları ormanın asıl sahibi türleri evinden ediyor
Araştırmacılar farklı coğrafyaların taşınan ve o bölgeye adapte olmuş türler için de uyarıyor. “Bu türlerin yüzde 41’i restorasyon yapılan ormanlar da hayatta kalsalar da bölgenin asıl türlerinin ekolojik rollerini üstlenemiyorlar. Mekânına asıl sahiplerinin ışık, su, besin maddelerini çalıyor. Yerli ağaçların hayatta kalmasını engelliyorlar.
