Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, kaçak pancardan rahatsız olurken, yakın arkadaşı tarafından yönetilen Türkşeker’in ise münavebe sistemine uymadığı ortaya çıktı. Sayıştay denetçileri, Bakanlığa bağlı Türkşeker’in şeker mevzuatının temel dayanaklarından biri olan münavebe sistemine fiilen uymadığını tespit etti.
Tarımdan Haber’in ortaya çıkardığı ve Türkşeker’in derin bir sessizliğe büründüğü Konya/Karapınar’daki pancar kotalarının belli bir şirket üzerinden tekelleştirilerek oluşturulan büyük rant düzeni, Sayıştay’ın denetim raporu ile yeni bir boyut kazandı. Sayıştay denetçileri, Türkşeker’in münavebe yükümlülüğünü bilerek ve sistemil bir biçimde uygulamadığını tespit ederek, kuruma bir anlamda kanunlara uyun uyarısının yapılması dikkat çekti.
Münavebe nedir?
Münavebe, tarımda aynı arazide her yıl aynı ürünün ekilmemesini, ürünlerin belirli bir plan dahilinde dönüşümlü olarak yetiştirilmesini ifade ediyor. Şeker pancarı üretiminde münavebe; toprağın verimliliğinin korunması, hastalık ve zararlıların önlenmesi ve üretimin sürdürülebilirliği açısından zorunlu tutuluyor. Mevzuata göre pancar, aynı parselde üst üste ekilemiyor ve genellikle 3–4 yıllık dönüşüm süresine tabi tutuluyor. Bu nedenle münavebe, yalnızca teknik bir tarım uygulaması değil, şeker piyasasında üretim ve kota düzeninin temel dayanaklarından biri olarak kabul ediliyor.
Sayıştay’ın Türkşeker’e yönelik denetim raporunda yer alan münavebe sistemi bulgusu, Karapınar’da ortaya çıkan kota tekelleşmesi, düşük fiyatlı pancar sözleşmeleri ve kaçak pancar taşımacılığı iddialarını yeniden ve çok daha kritik bir noktaya taşıdı.
Tarım sektöründe skandal olarak değerlendiriliyor!
Denetim raporunda, Türkşeker’in Tarım ve Orman Bakanlığı Tarım Bilgi Sistemi (TARBİL) ve Pancar Kayıt Sistemi (PAKSİS) üzerinden münavebe uygulamalarını izlediği, kurallara uymayan üreticilere yönelik yaptırım yetkisine sahip olduğu açıkça belirtilirken, buna rağmen bu ihlallere fiilen mahal verilerek münavebe sistemine uyulmamasının tespit edilmesi tarım sektöründe bir skandal olarak değerlendiriliyor.
