İklim krizinde istatistiksel gürültü perdesi kalktı; küresel ısınma 2015 yılından bu yana son 145 yılın en yüksek artış hızına ulaştı. Potsdam İklim Etki Araştırma Enstitüsü (PIK) verilerine göre, El Niño ve doğal döngüler arındırıldığında gezegenin ısınma hızı 10 yılda 0,35°C’ye fırladı. Beş küresel veri setiyle doğrulanan bu devasa ivmelenme, yeşil dönüşümün ekonomik maliyetlerini ve risk primlerini baştan yazıyor.
Küresel finans sisteminden sanayi üretimine, tarımsal rekolteden sigortacılık maliyetlerine kadar geniş bir yelpazede ekonomik dengeleri sarsan iklim krizi, 2015 sonrasında eşi benzeri görülmemiş bir hız kazanmış durumda. Yıllardır gezegenin sıcaklık trendlerindeki geçici dalgalanmaları ve dönemsel ısınma piklerini maskeleyen ‘doğal gürültü’, bilimsel yöntemlerle ayıklandığında acı tablo tüm çıplaklığıyla gün yüzüne çıkıyor. Küresel ölçekte 1880 yılından bu yana düzenli olarak tutulan aletsel sıcaklık kayıtları incelendiğinde, mevcut on yıllık dönemin sergilediği ısınma ivmesi, sanayi devriminden bu yana kaydedilen tüm zaman aralıklarını geride bıraktı.
Ekonomik üretim süreçlerinin ve karbon odaklı büyüme modellerinin yarattığı çevresel tahribat, atmosferik ısı birikiminde geometrik bir artışa işaret ediyor.
İstatistiksel kesinlik sağlandı
1970 ile 2015 yılları arasındaki 45 yıllık zaman diliminde gezegenin ısınma hızı on yılda ortalama 0,2°C’nin hemen altında bir seyir izlerken, 2013-2015 periyodundan itibaren bu ivme kırıldı. Son on yıllık dönemde küresel sıcaklık artış hızı dekad başına (her on yıllık dönemde) yaklaşık 0,35°C seviyesine yükseldi. Bu durum, küresel ısınma hızının neredeyse iki katına çıktığını ve dünya ekonomisinin öngörülen iklim senaryolarından çok daha hızlı bir çalkantı dönemine girdiğini kanıtlıyor.
Almanya merkezli Potsdam İklim Etki Araştırma Enstitüsü (PIK) bilim insanları tarafından gerçekleştirilen ve Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan son analiz, küresel ısınmadaki bu ivmelenmenin tesadüfi olmadığını kesinleştirdi. Çalışma, Pasifik Okyanusu’ndan atmosfere devasa ısı salan El Niño olayları, güneş ışığını yansıtan parçacıklar yayarak atmosferi geçici olarak soğutan volkanik patlamalar ve güneş aktivitelerindeki periyodik salınımlar gibi ‘doğal gürültüleri’ matematiksel olarak filtreledi.
Risk sistematiği değişiyor
Elde edilen bulguları değerlendiren ABD’li İstatistik Uzmanı ve Araştırma Ortak Yazarı Grant Foster, “2015 civarından bu yana küresel ısınmada güçlü ve istatistiksel olarak anlamlı bir ivmelenme olduğunu artık gösterebiliyoruz. Gözlemsel verilerdeki bilinen doğal etkileri filtreleyerek ‘gürültüyü’ azaltıyoruz ve böylece altta yatan uzun vadeli ısınma sinyali daha net bir şekilde görünür hale geliyor” dedi.







