Maliyeti katlanan üreticinin borcu büyüdü. Ziraat Bankası’nın yakın izlemeye aldığı ihtisas kredileri 73,7 milyar TL’ye çıkarken banka yılın ilk dokuz ayında çiftçiden 304,6 milyar TL faiz geliri elde etti.
Üretimi sürdürmek için borçlanan çiftçiler sezonu borçla açıyor, faize çalışıyor. Borcunu çevirebilmek için yeniden kredi çeken üretici, giderek derinleşen bir borç batağına saplanıyor. Bu yıl enerji, gübre, ilaç, tohum ve işçilik gibi temel tarımsal girdilerin maliyetleri önceki yıla göre katlandı. Üretim miktarında artış yaşansa da mercimek, zeytin, üzüm gibi ürünlerde geçen yıla göre yarı yarıya varan fiyat düşüşleri yaşandı. Ürün bolluğuna rağmen çiftçinin üretimden elde ettiği gelir, maliyetlerini karşılamakta yetersiz kaldı. Üreticiler yine sezonu zararla kapattı.
Üretimini sürdürebilmek için krediye başvuran çiftçi, ürününü düşük fiyattan satmak zorunda kaldığında borcunu ödemekte de zorlanıyor. Bir üretim döneminin borcu kapanmadan diğer dönemin masrafı başlarken çiftçinin bankalara bağımlılığı giderek artıyor.
Ziraat Bankası’nın son finansal raporuna göre çiftçi destek kredilerinin toplamı 1 trilyon 166,2 milyar liraya ulaştı. Tarımsal nitelikli çiftçi destek kredilerinin de yer aldığı ihtisas kredilerinde yakın izlemeye alınan tutar, bir önceki dönemde 49 milyar 116 milyon TL seviyesinden 2026 yılı Eylül sonunda 73 milyar 709 milyon TL’ye çıktı. Dokuz ayda yaşanan artış yüzde 50,1’i buldu.
YAPILANDIRILAN BORÇLAR KATLANDI
Yakın izlemeye alınan ihtisas kredilerinin 56 milyar 412 milyon TL’sini henüz yeniden yapılandırılmayan krediler oluşturdu. Sözleşme koşulları değiştirilerek yapılandırılan kredilerin tutarı 1 milyar 838 milyon TL olurken yeniden finansman yoluyla yapılandırılan krediler 15 milyar 459 milyon TL’ye yükseldi.
Geçen yılın sonunda yeniden finansman yoluyla yapılandırılan ihtisas kredileri 5 milyar 223 milyon TL seviyesindeydi. Bu tutar dokuz ayda yaklaşık üç katına çıktı. Söz konusu kredilerdeki artış yüzde 196’ya ulaştı.
Sözleşme koşulları değiştirilerek yapılandırılan krediler de aynı dönemde 761 milyon TL’den 1 milyar 838 milyon TL’ye yükseldi. Böylece yeniden yapılandırılan ihtisas kredilerinin toplamı 5 milyar 984 milyon TL’den 17 milyar 297 milyon TL’ye çıktı.





