Türkiye’den ihraç edilen biberlerde peş peşe tespit edilen pestisit kalıntıları, hem gıda güvenliği hem de üretim süreçlerine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı. Haziran ayında Bulgaristan sınırında yapılan kontrollerde 10 farklı biber sevkiyatında yüksek miktarda tarım ilacı kalıntısı belirlenirken, uzmanlar sorunun çözümü için üretimde denetim ve ziraat mühendisi desteğinin güçlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Haziran ayında Bulgaristan’a gönderilen acı ve tatlı biberlerden oluşan 10 farklı ihracat partisinde pestisit kalıntısı tespit edildi. Avrupa Birliği Gıda Alarm Sistemi’ne (RASFF) yansıyan bildirimlerde, bazı ürünlerde yasal limitlerin kat kat üzerinde tarım ilacı bulunduğu gerekçesiyle sevkiyatların Avrupa Birliği pazarına girişine izin verilmedi.
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Başkanı Hasan Murat Kapıkıran, tarımda eğitim ve denetim mekanizmalarının yetersiz kalmasının, üreticilerin bilinçsiz veya aşırı pestisit kullanımına yönelmesine neden olduğunu belirtti. Artan üretim maliyetleri nedeniyle çiftçilerin ürün kaybı yaşamamak adına zaman zaman halk sağlığını ikinci plana attığını ifade eden Kapıkıran, her üreticinin bağımsız çalışan bir ziraat mühendisiyle desteklenmesi gerektiğini söyledi.
Aynı gün üç farklı pestisit alarmı
Avrupa Birliği Gıda Alarm Sistemi kayıtlarına göre, haziran ayının ilk 24 gününde Türkiye kaynaklı 10 biber bildirimi yayımlandı. Bildirimlerin tamamı Bulgaristan sınırında gerçekleştirilen kontrollerin ardından oluşturuldu.
23 Haziran tarihli üç ayrı bildirime göre Türkiye’den gönderilen biberlerde asetamiprid, tebufenpyrad ve formetanat kalıntıları tespit edildi. Söz konusu bildirimlerin tamamı “ciddi risk” kategorisinde değerlendirilirken, ürünlerin AB pazarına girişine izin verilmedi.
Tatlı biberde de limitler aşıldı
21 Haziran’da yapılan analizlerde tatlı biberlerde formetanat kalıntısı 0,121 mg/kg olarak belirlendi. Oysa bu madde için Avrupa Birliği’nin izin verdiği üst sınır 0,01 mg/kg seviyesinde bulunuyor. Böylece yasal limit yaklaşık 12 kat aşılmış oldu.
22 Haziran tarihli bir başka bildirime göre ise aynı biber partisinde asetamiprid, pymetrozine ve tiyokloprid olmak üzere üç farklı pestisit tespit edildi.
Analiz sonuçlarına göre;
- Asetamiprid: 0,300 mg/kg (limit 0,09 mg/kg)
- Pymetrozine: 0,110 mg/kg (limit 0,02 mg/kg)
- Tiyokloprid: 0,169 mg/kg (limit 0,01 mg/kg)
Özellikle tiyokloprid kalıntısının yasal sınırın yaklaşık 17 kat üzerine çıktığı bildirildi.
Pestisit kullanımında dünya ortalamasının üzerinde
2025 yılı verilerine göre Türkiye’de pestisit kullanımının en yoğun olduğu 10 ilde hektar başına ortalama kullanım miktarı 6,70 kilogram/litre seviyesine ulaştı. Bu oran dünya ortalamasının yaklaşık üç katı olarak değerlendiriliyor.
En fazla pestisit kullanılan iller ise İzmir, Çanakkale, Bursa, Manisa, Mersin, Konya, Adana, Antalya, Malatya ve Aydın olarak sıralanıyor.







