Reyonlarda şeffaflık sağlaması gereken karekod sistemi, zincir marketlerin hileli yöntemleriyle işlevsiz bırakıldı. Tarlada 10 liraya alınan ürünün rafta 80 liraya nasıl çıktığını gizlemek isteyen işletmeler öyle yöntemler kullandı ki duyan “bu kadar da olmaz” dedi.
Türkiye genelinde fahiş fiyat artışlarına karşı denetimlerin zirve yaptığı 2026 Nisan ayında, market raflarında yeni bir yöntem dikkat çekiyor.
Ticaret Bakanlığı’nın şeffaflık sağlamak amacıyla hayata geçirdiği karekod sistemi, pek çok markette teknik olarak çalışmıyor ya da eksik bilgilerle tüketiciyi yanıltıyor. Sebze ve meyve reyonlarında fiyat etiketinin hemen yanına asılması mecburi olan ürün künyeleri, kağıt üzerinde yasal yükümlülüğü karşılıyor gibi görünse de işlevini yitirmiş durumda.
Türkiye’den Kaan Zenginli’nin haberine göre tüketicinin akıllı telefonlarıyla okuttuğu karekodlar ya sistem hatası veriyor ya da boş bir sayfaya yönlendiriyor. Bu durum, tüketicinin ürünün tarladan kaça çıktığını, hangi üreticiden geldiğini ve gerçek kâr marjını görmesini imkânsız hale getiriyor.
ALIŞ FİYATI ‘SIFIR’ YAZILARAK %400 KAR GİZLENİYOR
Son dönemde tüketici şikayetlerinin odağındaki en büyük skandal, ürün künyelerindeki “Alış Fiyatı” hanesinde yaşanıyor.
Bir ürünün tarladan market rafına kadar olan yolculuğunda akaryakıt, işçilik, paketleme ve nakliye gibi onlarca maliyet kalemi varken, bu ürünlerin bedelsiz gelmesi iktisadi olarak mümkün görünmüyor.
Ancak pek çok zincir markette, dijital künyelerin alış fiyatı kısmına kasıtlı olarak ‘0,00’ rakamının girildiği ya da bu alanın tamamen boş bırakıldığı görülüyor.
Uzmanlara göre bu bir “sistem hatası” değil, bilinçli bir karartma operasyonu.
Bu yöntemle marketler, tarlada 10 TL olan ürünün rafta nasıl 80 TL’ye çıktığını, yani yer yer yüzde 400’leri bulan fahiş kar oranlarını halkın gözünden kaçırmayı amaçlıyor. Şeffaflık zinciri bu noktada kırıldığında, tüketici aracı payını sorgulayamaz hale getiriliyor.
