Meralar, tüm dünyada 1,5 milyardan fazla hayvana açık büfe yemek sunuyor. Potsdam İklim Etki Araştırma Enstitüsü’nün araştırmasına göre, “iklim bozulması nedeniyle yüzyılın sonuna kadar mera alanları yüzde 36 ile 50 arasında yok olabilir, küresel gıda sistemleri çökebilir.” Dünya gıda sisteminin görünmeyen altyapısı meralar çökerse gıda değer zinciri bozulur.
Otlak azalmasından etkilenen nüfusun yüzde 81’i düşük gelirli, ciddi açlık sorunu yaşayan, cinsiyet eşitsizliği olan, çatışmaların yoğun yaşandığı ülkeler. Etiyopya, Kalaharı Havzası ve Kongo Havzasındaki otlaklar güneye doğru kayarken kıyı otlak alanlarının genişleyecek yeri olmadığından tamamen yok olacak. Söz konusu çiftçilerin diğer otlak alanlara gitme hevesi yeni çatışma ve sorunlar demek.
Türkiye’nin meraları da yok oluyor
Dünyada bunlar olurken Türkiye’nin meralarında durum farklı değil. TÜİK’e göre 1940’larda 44 milyon hektar olan mera alanı giderek azalıyor, işlev kaybı yaşıyor. FAO’ya göre Türkiye’deki meraların yüzde 64’ü farklı derecelerde bozulmalara maruz. Sadece kayıplar değil Türkiye meralarının sadece yüzde 12,4’ü yeterli ve kaliteli yem üretebiliyor.
Türkiye meralarının yüzde 88’i kaliteli yem üretemiyor
Hayvan sayısındaki artış, değişen iklim koşulları, verimsiz arazilerin sürülmesi ve toprak erozyonu gibi nedenlerden ötürü meralardaki kaba yem üretimi azalmaya devam ediyor. TÜİK 2020 rakamlarına göre kaba yem üretimi 19,96 milyon tona düştü. Türk meralarının verimsizliği sadece hayvancılığı değil tarımsal faaliyetleri ve hatta sağlık harcamalarını da olumsuz etkiliyor. 1940’lı yıllarda hayvan başına 4,3 hektar mera alanı bugün 1,1 hektara gerilemiş durumda. Kalanı karın tokluğuna otlama.
Mera koruma bütçesi yeterli değil
Tarım Orman Bakanlığı verilerine göre 2022 yılına kadar 1916 proje kapsamında 1,4 milyon hektarlık alanda mera ıslahı yapılsa da bozulma devam diyor. Sayıştay’ın 2024 yılı denetimlerine göre 2023 yılında 77 belediye 18,2 milyon TL, 2024 yılında 66 belediyenin topladığı 20,8 milyon TL mera geliri mera ıslahı için kullanılmadı.
