Türkiye İş Bankası’nın 100. yılı vesilesiyle Orman Genel Müdürlüğü ve TEMA Vakfı iş birliğinde yeniden hayata geçirilen “81 İlde 81 Orman” projesiyle Türkiye’nin 81 ilinde, 5 yıl içinde 2,2 milyon fidanın toprakla buluşması ve dikilen fidanların bakımının da 3 yıl boyunca düzenli olarak yapılması planlanıyor.
TEMA Vakfı Genel Müdürü Didem Bilgin, “81 İlde 81 Orman”, bir ağaçlandırma projesinden daha fazlası: Nesiller boyunca etkisi sürecek bir ekosistem yatırımı. Kurumsal iş birliğiyle büyüyen bir toplumsal dayanıklılık modelidir’ diyor.
Bir ülkenin doğa ile kurduğu ilişki, çoğu zaman ulaşılan sayılardan değil, istikrardan anlaşılır. Bir proje ‘kaç fidan dikildi’ diye değil; ‘kaç yıl takip edildi, kaç yıl bakım çalışmaları yapıldı, kaç yıl aynı hedefe sadık kaldı?’ diye ölçülür. Çünkü ağaçlandırma bir günün işi değil, bir ekosistemin sabırla inşa edilmesidir.
Tam da bu yüzden 81 İlde 81 Orman projesi, Türkiye’de doğada kalıcı iz bırakabilen; kamu, özel sektör ve sivil toplum iş birliğinin öncü örneklerinden biri. Orman Genel Müdürlüğü (OGM) ve TEMA Vakfı iş birliğiyle 2008-2017 yıllarında 2,2 milyon fidanı toprakla buluşturarak ilk fazı tamamlanan proje, Türkiye İş Bankası’nın 100. kuruluş yıl dönümünde, doğanın korunması ve başta çocuklar olmak üzere toplumda çevre farkındalığının güçlendirilmesi amacıyla yeniden hayata geçirildi.
2023-2028 yıllarını kapsayan ikinci fazın planı net: 5 yıl içinde 2,2 milyon fidanı daha toprakla buluşturmak. Proje kapsamında sadece fidan dikimleri gerçekleşmeyecek; dikimleri takip eden 3 yıl boyunca bakım çalışmaları yürütülecek. Yani mesele yalnızca fidanı toprakla buluşturmak değil, o fidanın yaşamasını sağlayarak ormanlık alanları artırmak.
Bu yaklaşımın bir geçmişi var. Projenin ilk fazı, Türkiye’deki ‘Ağaçlandırma Seferberliğine’ denk gelen; hem en büyük alanlarda hem de en çok ağaçlandırma çalışmalarının yürütüldüğü bir dönemde başlamıştı. 81 ilde fidan dikimleri gerçekleştirilmiş, yaklaşık 1.500 hektar (3.000 futbol sahası büyüklüğünde) alanda 2,2 milyon fidan toprakla buluşturulmuştu.
Fidan dikimi yapılan her sahada dikimi izleyen 3 yıl, ihtiyaca göre ise 5 yıla uzatılacak şekilde bakım çalışmaları yürütüldü; tutmayan, kuruyan ya da zarar gören fidanların yerine yenileri dikildi. Sahalarda bu titiz takip ve özverili çalışmalarla önemli ilerleme sağlandı ve proje, yüzde 84 yaşayan fidan oranı gibi oldukça yüksek bir başarıya ulaştı. Bugün o alanlarda, canlı yaşamının ve ekosistemin oluşmaya başladığı vurgulanıyor.
Dolayısıyla 81 İlde 81 Orman, yalnızca ağaçlandırma projesi değil; uzun vadeli bir iklim dayanıklılığı hamlesi olarak da okunmalı.
Türkiye’nin tüm kıyı şeridini bir kez dolaşacak yeşil bir hat
Yeşil Mikrofon’un konuğu TEMA Vakfı Genel Müdürü Didem Bilgin, Türkiye İş Bankası’nın 100. yılı vesilesiyle yeniden başlatılan projenin geçmişte güçlü bir başarı hikâyesi yazdığını hatırlattı: Projenin tamamlanan ilk fazında, 10 yıl içinde Türkiye’nin 81 ilinde toplam 2,2 milyon fidan toprakla buluşturuldu ve bu fidanların gelişim takipleri yapıldı. Bu sayının “büyük” olduğunu söylemek kolay. Ancak Bilgin’in verdiği bilgi, çalışmanın ölçeğinin büyüklüğünü de gözünüzde canlandırıyor: Bu fidanlar 4 metre aralıklarla dikildiğinde Türkiye’nin tüm kıyı şeridini bir kez dolaşacak kadar uzun bir yeşil hat yaratıyor. Bu nedenle proje, sadece bir ağaçlandırma çalışması değil; ülkenin çevresini saracak güçte bir doğa seferberliği.
