Dün 16 Ekim Dünya Gıda Günü’ydü. Bu anlamlı gün nedeniyle uzmanlar ve ilgili kuruluşlar konuyla ilgili açıklamalar yaptılar. Gıda krizine ve özellikle de tarımsal gıdanın önemine dikkat çektiler. Tarım ve gıda alanlarındaki olası tehlikeler, riskler bir kez daha gündeme geldi. Aslında tarımın ve gıdanın ne denli önemli olduğu, yalnızca belirli günlerde hatırlanmamalı. Olur olmaz pek çok konuya ‘beka meselesi’ diye yaklaşan ilgililer, yetkililer, siyasetçiler; asıl ‘beka’nın tarım ve gıda konuları olduğunu hiçbir zaman unutmamalılar.
TARIMDAKİ GERİLEME
Türkiye bir zamanlar kendi kendine yetebilen ülkeler arasında sayılıyordu. Bizim öğrencilik yıllarımızda, okullarda buna vurgu yapılırdı. Toplumca ülkemizin bu özelliği ile övünürdük. Ancak o dönemler artık çok gerilerde kaldı. Ülkemiz birçok tarımsal üründe ithalatçı oldu ve giderek dışa bağımlı hale geldi. Tarımsal üretimde ve hayvancılıkta ciddi bir gerileme yaşanıyor. Üretim rakamları giderek aşağıya düşüyor. Üretim azlığı ve yetersizliği elbette tüketime ve tüketicilere de olumsuz yansıyor. Geçtiğimiz yaz mevsiminde birçok meyve çeşidinde dar gelirli – yoksul insanlar neredeyse evlerine meyve alamaz, çocuklarına meyve yediremez hale geldiler.
ÜRETİM ÖZENDİRİLMELİ
Bütün bu olumsuzlukların temelinde tarımdan kaçış önemli rol oynuyor. Üretimde maliyetler olağanüstü ölçüde artıyor. Başta mazot, gübre ve zirai ilaç olmak üzere tarımsal girdilerdeki maliyet artışları ile çiftçi baş etmekte zorlanıyor. Kuraklık ve sulama sıkıntıları çiftçinin bir başka önemli sorunu. Bütün bu olumsuzluklar doğrusu çiftçinin belini büküyor. Bu bağlamda başta genç çiftçiler olmak üzere üreticiler üretimden çekiliyorlar. Gençler kırsal kesimi terk edip büyük kentlere gidiyorlar. Kırsalda ve tarımda, tarımsal üretimle uğraşanların sayısı azaldığı gibi yaş düzeyi de yükseliyor. Oysa üretim özendirilmeli ve tarımla uğraşanlara kolaylıklar sağlanmalıdır. Rant amaçlı değil üretici odaklı politikalar uygulanmalıdır.
GIDA HAKKI
Dünya Gıda gününde en çok gündeme gelen ve konuşulan konular açlık, yoksulluk, beslenme yetersizliği ve paylaşım sorunları oluyor. Çünkü ülkemizde olduğu gibi dünyanın birçok yerinde de gelir ve paylaşım adaletsizliği var. Hakça ve adaletli bir paylaşım için kamucu politikalara yönelmek gerekiyor. Bu yılki gıda gününün temel teması ‘Daha iyi bir yaşam ve daha iyi bir gelecek için gıda hakkı’ oldu. Unutulmamalıdır ki gıdaya erişim, en temel insan haklarındandır. Bu hakkı savunmak, temel bir yurttaşlık ödevidir. Gıdada yaşanan rekor enflasyon gıdaya erişimi zorlaştırmaktadır. Dolayısıyla bu hakkın kazanılması ve gereğince kullanılabilmesi için öncelikle yoksulluğun aşılması gerekiyor.
