Fransa’nın AB tarım ihracatındaki rolünün zayıflaması, Japonya’nın ithalat bağımlılığı nedeniyle fiyat dalgalanmalarını tetiklemesi, Nepal’in niş ürünlerde arz açığı oluşturması, Rusya-Ukrayna savaşının tahıl arzını kırılgan hale getirmesi ve Hindistan’ın tahıl stoklarının küresel dengeleri değiştirmesi, gıda piyasalarını olağanüstü oynak kılıyor.
Fransa’nın AB tarım ihracatındaki rolünün zayıflaması, Japonya’nın ithalat bağımlılığı nedeniyle fiyat dalgalanmalarını tetiklemesi, Nepal’in niş ürünlerde arz açığı oluşturması, Rusya-Ukrayna savaşının tahıl arzını kırılgan hale getirmesi ve Hindistan’ın tahıl stoklarının küresel dengeleri değiştirmesi, gıda piyasalarını olağanüstü oynak kılıyor.
2025 yılının ikinci yarısı, küresel ölçekte hem siyasi hem de ekonomik dalgalanmaların yoğunlaştığı bir döneme işaret ediyor. Japonya, Fransa ve Nepal gibi ülkelerde hükümetlerin düşmesi; ABD Merkez Bankası Fed’in faiz indirimi; İsrail’in Gazze’deki saldırıları sonrası Avrupa başta olmak üzere birçok ülkede artan toplumsal tepkiler; Rusya-Ukrayna savaşının uzaması ve iklim krizinin tarımsal üretime yönelik olumsuz etkileri aynı anda gündemi belirliyor.
Buna ek olarak Hindistan’ın rekor seviyelere ulaşan pirinç ve buğday stokları, küresel gıda ticaretinde yeni bir güç dengesi yaratıyor. Tüm bu gelişmeler, yalnızca siyaset ve finans piyasalarını değil, tarım, gıda, gastronomi ve turizm gibi kırılgan sektörleri de doğrudan etkiliyor. Çünkü gıda, sadece sofralarımızı değil, aynı zamanda ekonomik istikrarı, toplumsal huzuru ve küresel diplomasiyi de besleyen bir alan.
Fransa, Japonya ve Nepal örnekleri
Fransa’da hükümetin düşmesi, Avrupa Birliği’nin Ortak Tarım Politikası (CAP) üzerinde baskı oluşturabilir. AB’nin şarap, peynir ve tahıl üretiminde lokomotif ülke olan Fransa’da siyasi istikrarsızlık, destek programlarının gecikmesine, sübvansiyonların azalmasına ve çiftçilerin yatırım kararlarını ertelemesine yol açıyor. Önümüzdeki yıllarda bu belirsizlik, özellikle şarap ve tahıl ihracatında tedarik sorunları doğurabilir. Bu durum Avrupa’nın küresel pazarlardaki rekabet gücünü zayıflatırken, AB dışındaki üreticiler için fırsat pencereleri açabilir.
