Şeyda Öztürk
Facianın yaşandığı İliç’teki madenin sahibi Anagold’un kapasite artışını “yönetmelikteki açıklar” üzerinden yaptığı belirtildi. Buna göre ÇED onayının 25 hektarlık alana kadar daha kolay alındığını bilen şirketler, parsel parsel istedikleri büyüklüğe ulaşıyor.
Türkiye’nin birçok noktasında devam eden maden çalışmalarına her geçen gün bir yenisi daha ekleniyor. Öncelikle bölgede ruhsat alan şirketler, kuracağı maden için genellikle küçük bir alan belirleyerek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na başvuruda bulunuyor. Bakanlık tarafından yapılan incelemeler ve kurumlardan alınan görüşler sonucunda projelere çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) olumlu veya ÇED gerekli değildir kararlarıyla onay veriliyor. ÇED Yönetmeliği’ne göre 25 hektar yani 35 futbol sahası büyüklüğündeki alana kadar olan maden projelerine daha kolay onay çıkıyor. Bunu bilen şirketler ruhsat alanlarında öncelikle küçük bir maden için ilk adımı atıyor. Kolay alınan onayın ardından yönetmeliğe göre daha kolay olan başka bir yöntem devreye giriyor.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın verilerine göre 2020 yılından bu yana 1769 kapasite artışı için başvuruda bulunuldu. Birçoğu doğal alanlarda işletilen madenlerin 1139’una bakanlık “ÇED gerekli değil” dedi. 351 kapasite artışı için de ÇED olumlu kararı verildi.
5 KEZ BÜYÜDÜ
Bunun en büyük örneklerinden biri de Erzincan İliç’teki maden. Yaşanan kazalarla sık sık gündeme gelen çok uluslu SSR Mining ve Çalık Holding ortaklığındaki Anagold Madencilik, yıllar içerisinde bölgedeki altın madenini büyüttü. İlk onayını 2008’de alan şirket beş kez büyümeye giderek şimdiki halini aldı. 2022’de tesiste yaşanan sızıntı sonucu Fırat Nehri’ne siyanürlü su karıştı. Bu olayın ardından birkaç ay faaliyetleri durdurulan maden, Ağustos 2023’te bir büyümeye daha bakanlık tarafından “ÇED gerekli değildir” kararı aldı.
