PAYLAŞ

Irak’ın yumurtanın yanı sıra birçok ürünün ithalatını yasaklaması sektör temsilcilerini harekete geçirdi. Yurtiçi piyasada yaşanan arz fazlası nedeniyle fiyatların maliyetlerinin altında kaldığını vurgulayan sektör temsilcileri iflasın eşiğine geldiklerini belirterek devletten acil destek istediler.

En büyük ihraç pazarı Irak’ın ithalatı engellemesiyle zor günler geçiren kanatlı sektörü sorunları Mersin’de masaya yatırdı. Akdeniz Su ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği’nin (ASHİB) koordinasyonunda, Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan, Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı İsmail Gülle, Ticaret ile Tarım Bakanlığı bürokratlarının katılımıyla gerçekleştirilen ‘Kanatlı Sektör Çalıştayı’nda sektör temsilcileri Acil Eylem Planı oluşturulmasını istediler. Hükümetten Irak pazarının acilen açılması için gerekli girişimlerde bulunulmasını talep edilirken, SGK primleri, Ziraat ve Eximbank kredilerinin ertelenmesini ve KDV’nin yüzde 1’e indirilmesi istendi.

Irak’ın Türkiye’den giden birçok ürüne yasak koyması nedeniyle sıkıntılar yaşanmaya başlandığını belirten ASHİB Başkanı Ali Can Yamanyılmaz, en çok sıkıntı yaşayan sektörlerin başında da yumurta sektörünün geldiğini söyledi. İç pazara yönelmelerinden dolayı fiyatların düşmesinden kaynaklı olarak üreticilerin ciddi zorluklarla karşı karşıya kaldığını belirten Yamanyılmaz, üreticilerin iflasının önüne geçilmesi için şimdiden tedbir alınması gerektiğine dikkat çekerek orta ve uzun vadede sektörün canlanması içinde neler yapılabileceğinin de tartışılması gerektiğini söyledi.

“Tamam mı, devam mı” noktasına geldik

YUMBİR Başkanı İbrahim Afyon da, Irak’ın uyguladığı ambargo nedeni ile yumurta sektörünün adeta bitkisel hayata girdiğini belirterek birçok üreticinin “tamam mı, devam mı” noktasına geldiğini söyleyerek sektöre acilen özel destekler verilmesi gerektiğini söyledi.

Sektörün sorunlarını yakından takip ettiklerini ve Ticaret Bakanı ile Irak’a giderek gerekli görüşmelerde bulunduklarını belirten TİM Başkanı İsmail Gülle ise girişimlerinin sonuç alınıncaya kadar devam edeceğinin altını çizdi. İhracatta bu sorunların ne ilk ne de son olmayacağına dikkat çeken Gülle, bir yandan acil olan sorunlara çözüm ararken bir yandan da sektörün bir daha böyle sorunlarla karşılaşmaması için neler yapılması gerektiği üzerinde de çalışılmasını istedi. Dünyanın her gün yeni fırsatlar sunduğuna dikkat çeken Gülle, “Bütün yumurtaları aynı sepete koymamalıyız. Farklı alanlarda ve ülkelerde neler yapabiliriz bunları da mutlaka araştırmalıyız” diye konuştu.

“Iraklı yetkililer geçici uygulama diyor”

Ticaret Bakanı Ruhsar Pekcan da, sektörün sorunlarının takipçisi olduklarını belirterek konuyla ilgili geçtiğimiz ay Irak makamları ile görüşmeler yaptıklarını sorunların çözümü ve sektörün geleceği için çalıştıklarını kaydetti. Eximbank’ın ihracat kayıtlı üretim için yatırım destekleri olduğuna dikkat çeken Pekcan, likit yumurta tesis yatırımları için sektör temsilcilerinin mutlaka Eximbank kaynaklarını kullanmak için girişimlerde bulunmasını istedi.

Bakan Pekcan, Iraklı yetkililerin bu yasaklamanın geçici bir uygulama olduğunu ısrarla belirtiğini ifade ederek sözlerini şöyle tamamladı: “Üreticilerimiz Irak’ın taleplerini karşılamak adına sürekli yatırım yaptılar. Iraklı muhataplarımıza bizim üreticilerimiz tavukları kesmeye başlar ise yarın isteseniz de sizlere yumurta satma imkânımız olmayacağını söyledim. Muhataplarımız üreticileriniz sakın hayvanlarını kesmesinler bu geçici bir uygulama, sorun çözülecek diyorlar. Hatırlayacağınız üzere 2017 yılı itibarı ile yapmış olduğumuz girişimler sonucunda Japonya pazarını ihracata açtık. Bundan istifade edin. Çin, Güney Kore, Singapur gibi ülkelerle de görüşmelerimiz devam ediyor. Bu pazarların da açılmasına çalışıyoruz.”

Dış pazar için yapılması gerekenler

-Irak pazarı kademeli olarak açılmalı, yeni pazarlar için destek verilmeli

-Çalıştayda Irak pazarının kademeli olarak açılmasının sağlanmasının gerekliliği üzerinde duran sektör temsilcileri hükümet nezdinde ihracat pazarları ile ilgili taleplerini şu şekilde açıkladılar;

– TL üzerinden verilen ihracat destekleri kurdaki artışlardan dolayı anlamlı olmaktan çıktı. Destekler döviz bazında yeniden belirlenmeli.

– Navlun desteği sağlanması halinde Afrika’ya doğrudan ulaşabilecek bir hat kurulması konusunda hükümetten destek bekleniyor.

– Bizim en büyük pazarımız AB olmalı. AB pazarına B grubu yumurta ihracatını yapabiliyoruz ama A grubu ürün ihracatını yapamıyoruz. Ayrıca A grubu ürünlerin AB üyesi olmayan Bosna Hersek gibi ülkelere gönderimi konusunda da Yunanistan ve Bulgaristan transit geçişe dahi izin vermiyor. Ticaret Bakanlığı’ndan bu sorunun çözümü için destek bekliyoruz.

– Katar, Umman gibi Arap ülkeleri ve Ortadoğu ülkelerine ihracatı artırabilmek için bu ülkelerle ticaretin önündeki engellerin kaldırılması talep diyoruz.

– İhracatta Çin’e açılmalıyız. Çin dünyanın en büyük domuz eti tüketicilerinden biri. Bugünlerde domuz etinde yaşanan sıkıntılardan dolayı tavuk etine olan talepleri çok arttı. Acilen Çin pazarının Türk ihracatçısına açılması ve gerekli desteklerin sağlanmasını istiyoruz.

– Japonya dünyanın en büyük kanatlı sektör pazarına sahip. Ancak özel ürünler istemesi nedeniyle fiyatta rekabette zorlanıyoruz. Destek sağlanırsa bu pazardan da ciddi pay alabiliriz”

İÇ PAZAR İÇİN YAPILMASI GEREKENLER

-Üreticinin borçları en az 6 ay ertelenmeli

-Sektör temsilcileri çalıştayda ayrıca üretim planlamasından, KDV’nin düşürülesine, borçlarının ertelenmesinden damızlık ithalatının bir süre olsa dahi yasaklanması ile ilgili taleplerini ise şu şekilde dile getirdiler, “

– Mutlaka üretim planlaması yapılmalı. Sektörde en az 20 milyon hayvan fazlası var. 80 haftalık ve üzerinde olan tavuklar bir şekilde kesimhanelere yönlendirilmeli.

– KDV yüzde 1 indirilmeli.

– SGK, Ziraat Bankası, Eximbank gibi kurum ve kuruluşlara olan borçlar en azında 6 aylık süre ile ertelenmeli.

– Damızlık ithalatı yapılacak üretim planlamasına göre ayarlanmalı.

– Sektörün en büyük girdisi yem, TMO bu sıkıntılı süreçte mısır konusunda üreticilere destek vermeli.

– Gezen tavuklar ve gezen tavuk yumurtaları Biogüvenlik konusunda sektörü ciddi anlamda tehdit ediyor. Bakanlık bu konuda bilgilendirici faaliyetlerde bulunmalı, bu alanı ciddi şekilde denetim ve kontrol altına almalı. Kesimhaneler ciddi şekilde denetlenmeli, kesimhanelere giden tavukların kesildiğinden emin olunmalı.”

www.dunya.com